Nancy van Batenburg Culinair nieuws 9 jul 2019, 15:00

Leestijd: 2 minuten

Rara… welke ingrediënten vind je in de meeste Nederlandse keukenkastjes?

Wat staat er naast peper en zout in de meeste Nederlandse keukenkastjes? En wat zegt dit over de Nederlandse eetcultuur?

Het zijn paprikapoeder (81,8%), kaneel (81,5%) en ketjap manis (78,0%) die opvallend veel voorkomen in Nederlandse huishoudens, zo blijkt uit onderzoek van PanelWizard in opdracht van maaltijdboxleverancier HelloFresh.

Specerijen en de VOC-tijd

Wat zegt dit over onze Nederlandse eetcultuur? Culinair Historica Charlotte Kleyn (Parool) licht toe: “De Nederlandse eetcultuur is al eeuwenlang onderhevig aan invloeden uit diverse windstreken. In de VOC-tijd kwamen specerijen in grote hoeveelheden binnen en ze behoren tegenwoordig tot de algemene keukenkast-uitrusting”.

Zo blijkt uit het onderzoek dat minstens de helft van de huishoudens de vier ‘VOC-specerijen’ (meestal) op de plank hebben staan; (zwarte) peper (90,4%), kaneel (81,5%), nootmuskaat/foelie (59,4%) en kruidnagel (52,1%). Kleyn: “Hollandse appeltaart, speculaas en ander zoet zijn ondenkbaar zonder kaneel. Ossenworst is geen ossenworst zonder foelie en denk eens aan de gekookte groente met geraspte nootmuskaat bij je oma.”

Ketjap en ketchup

In de categorie sauzen en smaakmakers vinden we in het onderzoek vooral mayonaise (88,0%) en ketchup (81,4%) terug, met een opvallende uitschieter: ketjap manis (78,0%). Misschien omdat we in Nederland zo verbonden zijn met de Indische keuken.

Ook interessant: hoe word ketjap gemaakt en welke soorten zijn er?

Ook verse knoflook werd eigenlijk pas met de komst van de Indische keuken in Nederland populair. Kleyn: “De geurende knol werd geassocieerd met een ‘boerenachtergrond’ en was dus absoluut niet chic. Pas met de komst van Indische Nederlanders en de opkomende populariteit van de Franse, Spaanse en Italiaanse keukens omarmden we hier de knoflook.”

Paprikapoeder

Ook wel interessant: de 1108 Nederlanders bij wie het onderzoek is afgenomen, geven aan minstens 4 keer per week te koken met zout en peper. Daarnaast zijn paprikapoeder paprikapoeder (44,6%), Italiaanse/Provençaalse kruiden (42,8%) en knoflookpoeder (38,7%) het meest populair.

“Voor paprikapoeder moesten we in Europa wachten op de ontdekking van Amerika. Het wordt gemaakt van gedroogde en/of gerookte langwerpige pepers die oorspronkelijk uit Centraal-Mexico komen. Een ander soort dan de paprika’s die je zelf in de keuken gebruikt”, aldus Kleyn.

Zin om te koken gekregen?

• Culy Homemade: gevulde zoete aardappel met chorizo en tomaat
• Culy Homemade: simpele maar heerlijke appel-kaneelcake
• Het ultieme recept voor Indonesische kipsaté (saté ayam)

Geschreven door Nancy van Batenburg

Komt uit een Indische familie en kreeg de liefde voor eten er dus bij de nasi goreng ingegoten. Geuren en smaken pikt ze er razendsnel uit, maar ze beschikt ook over een goede neus voor foodtrends. Daar schrijft en vertelt ze graag uitvoerig over, bijvoorbeeld in columns en op de radio. Ze droomt en denkt in smaakcombinaties en doet dan ook niets liever dan het bedenken van toffe recepten die altijd een indrukwekkend resultaat geven, óók in een druk bestaan.