Irene de Bruijne Inspiratie vandaag, 11:56

Leestijd: 6 minuten

Crushed ice, grote ijsblokken, kauwbaar ijs (ja echt!): welke soort ijs gebruik je voor welk drankje?

Een ijsblokje is een ijsblokje, zou je denken. Tot je in een cocktailbar een Old Fashioned krijgt met één gigantische kubus, een mojito met een berg crushed ice en je je cola thuis met ‘gewone’ ijsblokjes drinkt. Maar voor je je hele vriezer vult met allerlei soorten ijs: wat doen die verschillende vormen nu voor je drankje en wanneer gebruik je welke? 

Gelukkig hoef je echt niet een heel assortiment aan ijsblokjes in huis te hebben. Maar het soort ijs dat je gebruikt, heeft wél degelijk invloed op je drankje. Niet alleen op hoe koud het wordt, maar vooral op hoe snel het ijs smelt en hoeveel het drankje daardoor verdunt. De gouden regel is eigenlijk heel simpel: hoe kleiner het ijs, hoe groter het totale oppervlak en hoe sneller het smelt. Hoe groter het ijsblok, hoe langzamer de verdunning.

Welke soort ijs gebruik je wanneer?

Gewone ijsblokjes: de alleskunner

Het standaardijsblokje uit je vriezer is misschien niet de meest sexy variant, maar wel ontzettend veelzijdig. Voor thuis is dit eigenlijk het enige ijs dat je écht nodig hebt.

Gebruik het voor frisdrank, sap, gin-tonic, whisky-cola en andere longdrinks, maar ook voor cocktails die je met ijs schudt of roert. Denk aan een margarita, daiquiri of een whisky sour die je daarna op ijs serveert.

De blokjes hebben genoeg oppervlak om je drankje snel koud te krijgen én voor een gecontroleerde hoeveelheid verdunning. Dat laatste is belangrijk: een cocktail wordt niet alleen koud van ijs, maar krijgt tijdens het smelten ook water in zich. En dat water is onderdeel van de balans van de drank.

Ook voor een mojito zijn gewone ijsblokjes een goede keuze. Hoewel je misschien gewend bent aan een mojito met crushed ice, is dat niet per se de beste optie. Een Mojito bevat al bruiswater en wordt daardoor relatief snel waterig als het ijs heel klein is. Met gewone blokjes blijft ‘ie langer koud zonder dat je drankje razendsnel verdund wordt. 

Gebruik voor: frisdrank, longdrinks, gin-tonic, mojito en cocktails die je na het shaken of roeren op ijs serveert.

Een eigenwijs eerbetoon aan de mojito: zo maak je een aged mojito

Grote ijsblokken: voor langzaam nippen

Dat enorme, glasheldere ijsblok in je Old Fashioned of whisky is niet alleen voor de Instagramfoto. Het heeft een functie.

Een groot ijsblok heeft relatief weinig oppervlak in verhouding tot zijn volume. Daardoor smelt het langzaam en komt er dus geleidelijk water bij je drankje. Perfect voor cocktails en sterke drank waar je wat langer over wilt doen.

Denk aan een Old Fashioned, Negroni of whisky on the rocks. Je wilt deze drankjes koud drinken, maar niet dat ze na tien minuten zijn veranderd in een glas verdunde whisky.

Het mooie is bovendien dat de drank langzaam verandert terwijl je drinkt. De eerste slokken zijn wat krachtiger; naarmate het ijs smelt, komt er iets meer water bij en kunnen andere smaken van de drank naar voren komen.

Een groot blok van ongeveer 5 x 5 centimeter is hiervoor ideaal. Glashelder ijs ziet er prachtig uit en smelt iets gelijkmatiger, maar je hoeft er thuis echt geen wetenschappelijk project van te maken. Gewoon een groot ijsblok uit een siliconen vorm werkt prima.

Gebruik voor: Old Fashioned, Negroni, whisky on the rocks en andere sterke dranken die je rustig drinkt.

Tip: zo krijg je perfecte doorzichtige ijsblokjes

Crushed ice: veel kou, veel verdunning

Crushed ice is ijs dat in kleine stukjes is gebroken. En die kleine stukjes hebben één groot voordeel: heel veel oppervlak. Daardoor koelt crushed ice razendsnel. Maar het nadeel is dat het ook sneller smelt. Je krijgt dus niet alleen een ijskoud drankje, maar ook behoorlijk wat extra water.

Dat is precies waarom crushed ice zo goed werkt in bepaalde tropische cocktails. Denk aan een Mai Tai, Swizzle of andere cocktails waarin relatief veel alcohol en smaak zit en die juist wat extra verdunning kunnen gebruiken.

Gebruik voor: tropische cocktails, Swizzles, sommige Tiki-drinks en drankjes waarbij extra verdunning gewenst is.

Pebble of nugget ice: het kauwbare ijs

Pebble ice – ook wel nugget ice genoemd – bestaat uit kleine, zachte stukjes ijs. Het is het soort ijs waar je na afloop van je drankje stiekem op wilt kauwen.

Omdat de stukjes zo klein zijn, koelt het razendsnel en verdunt het ook snel. Het is daardoor vooral geschikt voor eenvoudige, verfrissende drankjes waarbij je dat juist prettig vindt: frisdrank, limonade en bepaalde cocktails.

Het verschil met crushed ice zit vooral in de structuur. Crushed ice is letterlijk gebroken ijs en kan bestaan uit allerlei formaten stukjes; pebble ice is van zichzelf klein en vaak wat zachter en poreuzer.

Voor het shaken of roeren van cocktails is dit soort klein ijs juist minder handig: door het enorme oppervlak kan een cocktail veel sneller verdunnen dan de bedoeling is. 

Gebruik voor: frisdrank, limonade, eenvoudige longdrinks en cocktails die bewust snel gekoeld en verdund mogen worden.

IJsblokjesvormen zijn onderschat: dit kun je allemaal invriezen

Ronde ijsblokjes: vooral heel mooi

Een ijsbol ziet er fantastisch uit in een glas whisky. En ja, hij doet ook daadwerkelijk iets.

Net als een groot ijsblok heeft een bol relatief weinig oppervlak ten opzichte van zijn inhoud. Daardoor smelt hij langzaam en verdunt hij je drankje minder snel. In de praktijk is het verschil met een groot kubusvormig ijsblok overigens klein. Het grootste voordeel is misschien wel dat zo’n enorme bol er gewoon geweldig uitziet. 

Dus als je een favoriete whisky hebt die je graag langzaam drinkt: vooral doen. Maar speciaal een ijsbolvorm kopen omdat je denkt dat je drankje er daardoor technisch veel beter van wordt? Niet noodzakelijk.

Gebruik voor: whisky, Old Fashioned en andere sterke dranken die je langzaam drinkt.

En hoe zit het met die gigantische ijsstaven?

Misschien heb je ze weleens gezien in een glas cola of een fancy gin-tonic: een lange, rechthoekige ijsstaaf die precies in het glas past. Die worden ook wel Collins spears genoemd.

Het principe is hetzelfde als bij een groot ijsblok: veel ijs, relatief weinig oppervlak en dus een langzame verdunning. Het grote voordeel is dat zo’n ijsstaaf wél in een hoog Collins- of highballglas past.

Gebruik voor: highballs, gin-tonics, Collins-cocktails en andere lange drankjes.

Dus welke ijsblokjes moet je thuis hebben?

Als je niet van plan bent om binnenkort een halve cocktailbar in je vriezer te bouwen, houden we het graag overzichtelijk. Een standaard ijsblokjesvorm is voor de meeste drankjes meer dan genoeg.

Wil je één extra vorm aanschaffen? Ga dan voor grote ijsblokken. Daarmee geef je whisky, Old Fashioneds en andere spirit-forward cocktails een kleine upgrade en hoef je minder bang te zijn dat je drankje tijdens het rustig opdrinken verandert in een waterballet.

De populairste recepten van deze week:

1. Zoete aardappels poffen doe je zo: romig vanbinnen, knapperig vanbuiten
2. Bij stokbrood, nacho’s of bruschette: supersnelle tomatensalsa maken
3. Dit Thaise gerecht is vliegensvlug klaar: pad krapow (gehakt met basilicum)
4. Griekse tomatenrijst (binnen 20 minuten klaar!)
5. Onze favoriete zomerse pasta (met tomaat, citroen en pistache)

Geschreven door Irene de Bruijne

Irene zoekt altijd naar het verhaal achter gerechten, keukens en mensen. Ze wordt boos van stukgekookte groentes en slecht gekookte rijst en eet liever streetfood op een plastic krukje ergens in Azië dan in een fancy sterrenrestaurant. Als het even kan, is ze altijd op reis en ze heeft inmiddels honderden Google Maps-lijsten met favoriete adresjes wereldwijd.