Irene de Bruijne Inspiratie vandaag, 11:54

Leestijd: 7 minuten

Sandra Buijs (37) over haar culinaire afkomst: ‘Tex-Mex en Mexicaans is níét hetzelfde’

Marketing- en communicatiespecialist Sandra Buijs groeide op met een Mexicaanse moeder, een Nederlandse vader en een keuken waarin eten altijd centraal stond. Van de extra knoflook waarmee haar moeder álles bereidde tot de enorme familietafel bij haar opa en oma in Mexico: haar culinaire afkomst is een verzameling van smaken, geuren en herinneringen. Tegenwoordig kookt ze net zo graag Mexicaans als Libanees of Indiaas, maar één ding blijft hetzelfde: hoe meer eten er op tafel staat om samen te delen, hoe beter.

De liefde voor eten kreeg Sandra vooral van haar moeder mee. “In de Mexicaanse cultuur is eten belangrijk, dus dat heb ik sowieso van haar meegekregen. Daarnaast houdt mijn moeder van koken en betrok ze mij al jong bij het koken. Daar heb ik mijn liefde voor koken ontwikkeld en natuurlijk ook voor eten.”

Als kind keek ze dan ook altijd uit naar de etentjes die haar ouders organiseerden. “Mijn moeder bereidde dan extra feestelijke maaltijden waarbij ik altijd mocht helpen.” Ook een etentje bij vrienden van haar ouders vond ze heerlijk, want ook daar draaide het uiteindelijk om eten.

Als ze aan de keuken van haar jeugd denkt, is er één geur die meteen naar boven komt. “Knoflook! Mijn moeder gebruikt voor alles extra knoflook.” Als puber was ze daar iets minder blij mee. “Dan ging ik uit en had mijn moeder weer met een hoop rauwe knoflook gekookt. Liep ik de hele avond kauwgom te kouwen tijdens het uitgaan, haha.”

Een van haar lievelingsgerechten van vroeger? Flautas de res: opgerolde maïstortilla’s gevuld met rundvlees. Al waren die tortilla’s niet altijd even makkelijk te krijgen. “Vroeger waren er nog niet veel Mexicaanse ingrediënten te krijgen in Nederland. Ik weet nog dat er één winkel of restaurant was in Weesp waar maïstortilla’s verkrijgbaar waren en dat mijn vader daar vanuit Breda, waar we woonden, naartoe reed.”

Verder werden ingrediënten meegenomen uit Mexico. Toch aten ze thuis in Nederland daardoor niet heel vaak Mexicaans. “Eigenlijk alleen bij feestelijke momenten.”

Een kleine woonkamer, één enorme eettafel

In Buijs’ familie draait alles om eten. “Als we bij elkaar komen, wordt er uitgebreid gekookt en iedereen neemt iets mee.” Vooral de herinnering aan haar opa en oma is onlosmakelijk verbonden met een grote eettafel.

“Zij woonden in een relatief klein appartement met een hele kleine woonkamer. Die hele woonkamer werd gevuld met één grote eettafel, zodat de hele familie kon plaatsnemen. Als ik aan mijn familie of aan vroeger denk, denk ik ook altijd aan die tafel.”

Omdat ze maar eens per jaar naar Mexico gingen, kwam de hele familie dan samen. Haar moeder heeft vijf broers en zussen en iedereen kwam naar het huis van haar grootouders om hen te zien. Ook bij haar tante, die een groter huis had, werd er volop gekookt. “Daar waren we vaak de hele dag in de keuken bezig met eten en koken.”

En er was nog iets waarmee Sandra steevast werd verwend: pan dulce, Mexicaans zoet brood. “Mijn familie weet dat ik daar dol op ben en als we elkaar zien, hebben zij altijd mijn ultieme lievelings: concha’s. En sowieso: als wij kwamen, werden we ontzettend verwend met alles wat we lekker vinden.”

Van milde salsa naar een koelkast vol hete sauzen

Niet alles uit de Mexicaanse keuken wist ze als kind meteen te waarderen. Pittig eten bijvoorbeeld. “De Mexicaanse keuken kan behoorlijk pittig zijn en als kind is dat wel heftig. Mijn oma maakte vroeger twee salsa’s: één voor mij en mijn vader, die Nederlands is, en één voor de rest van de familie.”

Hoe anders is dat nu. “Tegenwoordig heb ik denk ik één hele koelkastplank vol met pittige sauzen. Niet alleen Mexicaanse, maar ook uit andere eetculturen.”

Ook haar liefde voor mole moest groeien. “Vroeger vond ik dit een rare saus. Nu is mole oaxaqueño een van mijn favorieten.” Juist de complexiteit van de saus kan ze inmiddels enorm waarderen. En dan is er nog een andere ommezwaai: pasta. “Vroeger gruwelde ik van pasta, geen idee waarom. Nu zou ik het elke dag kunnen eten.”

‘Tex-Mex en Mexicaans is níét hetzelfde’

De afgelopen decennia heeft Buijs de Mexicaanse keuken enorm zien veranderen, zeker buiten Mexico. “Wat ik echt te gek vind, is dat je tegenwoordig over de hele wereld, ook in Nederland, goed Mexicaans kunt eten. Überhaupt is de culinaire wereld de afgelopen decennia ten goede veranderd en dus ook de Mexicaanse.”

Waar je vroeger in Nederland volgens haar geen enkele goede taco kon krijgen, is dat nu gelukkig anders. Ook vindt Sandra het leuk dat er meer wordt geëxperimenteerd met smaken en dat er steeds meer goede vegetarische Mexicaanse gerechten zijn. “In de Mexicaanse keuken wordt enorm veel vlees gebruikt. Het is leuk om te zien dat er ook hele goede en lekkere gerechten te maken zijn zonder vlees.”

Eén misverstand wil ze wel graag uit de wereld helpen: “JA! Tex-Mex en Mexicaans is níét hetzelfde.” Vroeger waren er in Nederland volgens haar wel ‘Mexicaanse’ restaurants, maar dat waren eigenlijk vooral Tex-Mex-restaurants. “Ook lekker en met veel invloeden uit de Mexicaanse keuken natuurlijk, maar het is gewoon niet dezelfde keuken. En veel mensen weten dat niet.”

Wat is het verschil tussen Tex-Mex en de Mexicaanse keuken?

Taco’s, carnitas en heel veel schalen op tafel

Tegenwoordig staat er bij Sandra thuis van alles op tafel. “Er is eigenlijk niks dat ik niet eet of probeer. Hetzelfde geldt voor mijn man. Ik moest wel met iemand trouwen die net zoveel van eten houdt als ik.”

Die nieuwsgierigheid probeert ze ook door te geven aan haar kinderen. Ze zijn nog jong, dus dat gaat volgens haar gestaag, maar apart koken doet ze niet. “Ze eten altijd wat wij ook eten. Het enige wat ik nog wel wil doen, is de ingrediënten apart serveren. Ik begrijp dat een kind van drie nog smaken en structuren van losse ingrediënten moet ontdekken.”

Wat er op tafel komt, is daardoor een mix van alle culturen. “De ene dag kan er een Libanees gerecht op tafel staan, dan weer een Indiaas gerecht en als ik echt geen tijd heb, ook zeer regelmatig een snelle pasta. Ik vind het ook erg leuk om wat te proberen.”

Kookboeken en sociale media zijn daarbij een grote bron van inspiratie. “Ik heb denk ik wel honderden recepten opgeslagen op Instagram en ik maak regelmatig een recept daarvan. Mijn kookboeken passen eigenlijk niet meer goed in mijn kast, maar ook daar kook ik regelmatig uit.”

Maar als er één gerecht is dat haar culinaire identiteit goed samenvat, dan zijn het taco’s. “Maakt niet uit welke.” Het leukste eraan? Dat iedereen zelf zijn taco kan samenstellen. Als Sandra taco’s maakt, staat de tafel dan ook vol met tortilla’s, verschillende vullingen – haar favorieten zijn carnitas en chipotlegarnalen – pico de gallo, heel veel verschillende salsa’s, koriander, bonen, limoentjes en guacamole.

“En ik zorg altijd dat er op tafel een Mexicaans tafelkleed ligt.” Het is precies de manier van koken waar ze van houdt: veel schalen, veel gerechten en vooral veel om samen te delen. “Dan heb ik het natuurlijk over het weekend en etentjes. Op een doordeweekse dag is het vaak een éénpansgerecht, hoor!”

Beyond taco’s: 5 x minder bekende gerechten uit de Mexicaanse keuken

Een complexe saus die veel meer aandacht verdient

Als het aan haar ligt, krijgt mole een veel prominentere plek in Nederlandse keukens en op menukaarten. “Absoluut. Ik zie het mondjesmaat wel meer.” Zo at ze laatst bij Choux een amuse met mole en aardbei. “En ik proefde echt die molesmaak. Te gek.”

Juist omdat mole zo’n complexe en lekkere saus is – en er volgens haar wel honderd soorten bestaan – mag die van haar vaker op de kaart verschijnen, ook bij Mexicaanse restaurants.

Wie Sandra’s culinaire achtergrond in één maaltijd zou moeten proeven, krijgt waarschijnlijk lomo mechado voorgeschoteld. “Dit was echt een feestmaal vroeger bij ons thuis en mijn moeder maakte het altijd met mijn verjaardag.” Het gevulde varkensvlees komt met een rijke saus en een vulling waarin hartige en zoete ingrediënten samenkomen.

10x smaakmakers die je in huis moet hebben als je van de Mexicaanse keuken houdt

“Nu ik dit zo schrijf, denk ik eraan hoe lang geleden het is dat ik dit gegeten heb. Tijd om weer te maken dus!”

Maar uiteindelijk is er één traditie die ze nog het liefst wil doorgeven aan de volgende generatie. Niet een specifiek recept of ingrediënt, maar het gevoel eromheen. “Dat samen eten met familie en vrienden echt het allerfijnste en leukste is dat er bestaat.”

Phi-Yen Phan (32) over haar culinaire afkomst: ‘Vroeger vond ik het lastig om trots te zijn op mijn Vietnamese afkomst.’

De populairste recepten van deze week:

1. Zoete aardappels poffen doe je zo: romig vanbinnen, knapperig vanbuiten
2. Bij stokbrood, nacho’s of bruschette: supersnelle tomatensalsa maken
3. Dit Thaise gerecht is vliegensvlug klaar: pad krapow (gehakt met basilicum)
4. Griekse tomatenrijst (binnen 20 minuten klaar!)
5. Onze favoriete zomerse pasta (met tomaat, citroen en pistache)

Geschreven door Irene de Bruijne

Irene zoekt altijd naar het verhaal achter gerechten, keukens en mensen. Ze wordt boos van stukgekookte groentes en slecht gekookte rijst en eet liever streetfood op een plastic krukje ergens in Azië dan in een fancy sterrenrestaurant. Als het even kan, is ze altijd op reis en ze heeft inmiddels honderden Google Maps-lijsten met favoriete adresjes wereldwijd.