Gazpacho: alles wat je moet weten voor als het bloedheet wordt (+ de lekkerste recepten)
Bij heet weer weten wij wat wij willen maken: gazpacho. Echt moeilijk is dat niet, maar ‘m fantastisch maken is toch een kunst. Ben je daar nou niet zo in thuis? Geen paniek, daar zijn wij voor.
Soorten gazpacho
Gazpacho is een koude soep uit Zuid-Spanje, met Andalusië als bakermat. Oorspronkelijk werd het gemaakt als eenvoudige maaltijd van oud brood, olijfolie, knoflook en water, later aangevuld met rijpe tomaten en groenten. Inmiddels heeft het zich ontwikkeld tot koepelbegrip voor verschillende soorten koude soep. De bekendste soorten zijn:
Gazpacho andaluz: de klassieker van tomaat, komkommer, paprika, knoflook, oud brood, olijfolie en sherryazijn. Koud geserveerd, uit een glas of kom, met garnituur van fijngehakte groenten en croutons.
Salmorejo (Córdoba): de dikkere, romige neef. Meer brood, geen komkommer, altijd gegarneerd met hardgekookt ei en Serranoham.
Ajoblanco (Málaga/Granada): de witte gazpacho van amandelen, knoflook en brood. Gegarneerd met druiven of meloen: een van de mooiste smaakvondsten uit de Spaanse keuken.
Gazpacho manchego: dit is dan weer helemaal geen koude soep, maar een warme stoofpot met wildvlees en brood uit Castilië-La Mancha.
Er bestaan daarnaast nog minder bekende varianten zoals gazpacho extremeño (een eenvoudige, broodrijke koude soep uit Extremadura), gazpacho verde (gemaakt met groene kruiden en groenten zoals spinazie en komkommer) en gazpacho de sandía (een frisse, moderne versie op basis van watermeloen).
De trucs voor een perfecte gazpacho
Het kwaliteitsverschil als het gaat om gazpacho is groot. Een matige versie is niet zo moeilijk, maar eentje waarvan je hart een sprongetje maakt? Dat vraagt om wat trucs. De eerste zit ’m in de tomaten. Spaanse recepten hameren unaniem op rijpe, volle zomertomaten (liefst pera of raff). Die zijn niet gekoeld, maar horen op kamertemperatuur, zodat de smaak maximaal naar voren komt. Veel chefs adviseren ze zelfs eerst te ontvellen door ze kort te blancheren, zodat je een extra gladde textuur krijgt, zonder bitter randje.
Daarna komt de verhouding brood. In Andalusië wordt daar bijna religieus mee omgesprongen: oud wit brood zonder korst zorgt voor body, maar te veel maakt het zwaar en papperig. De truc is om het brood eerst even te laten weken in water of azijn en het daarna goed uit te knijpen, zodat het bindt zonder de frisheid weg te nemen.
Olijfolie is een derde punt waar Spanjaarden geen concessies op doen. Een klein scheutje op het einde volstaat niet, wat je wil is een langzame emulsie terwijl de blender draait, zodat de gazpacho romiger wordt zonder room te gebruiken. Goede extra vierge olijfolie maakt hier zoals steeds het verschil.
Voor de azijn geldt dan weer dat het tomaten moet optillen, niet overschaduwen. Om die reden adviseren de meeste Spaanse recepten om zelf te proeven, niet te meten. Sherryazijn is hier een goede optie. Ook toppings maken het verschil. Kleine blokjes komkommer, paprika, ui en broodcroutons zijn gangbare opties om meer textuur toe te voegen. Goede gazpacho hoort tot slot koud te zijn, maar nooit ijskoud.
Onze lekkerste recepten voor gazpacho
Bij Culy durven we te stellen dat we die principes wel begrepen hebben. Door de jaren heen hebben we dan ook al een paar meesterlijke gazpachorecepten ontwikkeld, die we voor de gelegenheid nog even op een rijtje zetten. Geef jij ze alvast een plekje op je radar, voor wanneer het weer bloedheet wordt?
- Ultiem romige ajo blanco (witte gazpacho) met perzik en gebakken tomaatjes
- Bloody mary gazpacho
- Groene gazpacho met avocado, komkommer, appel & ricotta
- Meloen gazpacho van cantaloupe, maïs en munt
- Winterse gazpacho van kerstomaat, mandarijn en kakifruit
- Roze ajo blanco
Wil je je gazpachoskills helemaal de hoogte inslingeren? Met het recept van Sergio Herman (voor Gazpacho Ibiza met watermeloen en avocado) komt dat helemaal goed.
Deze producten kocht de Culy-redactie deze maand
Vier must-haves volgens onze receptschrijvers:
:format(jpeg):background_color(fff)/https%3A%2F%2Fwww.culy.nl%2Fwp-content%2Fuploads%2F2021%2F02%2FDSC00802-2-e1612865031556.jpg)
:format(jpeg):background_color(fff)/https%3A%2F%2Fwww.culy.nl%2Fwp-content%2Fuploads%2F2023%2F08%2F2_ajo-blanco-recept.jpg)
:format(jpeg):background_color(fff)/https%3A%2F%2Fwww.culy.nl%2Fwp-content%2Fuploads%2F2017%2F04%2F1_gazpacho_cantaloupe.jpg)
:format(jpeg):background_color(fff)/https%3A%2F%2Fwww.culy.nl%2Fwp-content%2Fuploads%2F2022%2F06%2FDSC00445.jpg)