Melvin Sturm
Melvin Sturm Culinair nieuws vandaag
Leestijd: 2 minuten

Nederland telt bijna twee keer zoveel fastfoodzaken als twintig jaar geleden

Een frietje onderweg, een broodje tijdens de lunch of nog snel iets afhalen na werk: aan plekken om dat te doen geen gebrek. Sterker nog, het Nederlandse straatbeeld is de afgelopen twintig jaar behoorlijk veranderd. Begin 2026 telde Nederland ruim 19.000 fastfoodzaken. Bijna twee keer zoveel als in 2007.

Volgens nieuwe cijfers van het CBS groeide het aantal fastfoodzaken van 10.325 in 2007 naar 19.435 begin 2026. Dat is een stijging van 88 procent. Daarmee zijn er tegenwoordig zelfs iets meer fastfoodzaken dan reguliere restaurants, waarvan Nederland er ongeveer 19.200 telt.

Zelfgemaakte pizza houtoven
Bron: Unsplash

Wat valt eigenlijk onder fastfood?

Bij fastfood denk je misschien meteen aan hamburgers, kipnuggets en grote Amerikaanse ketens, maar het CBS gebruikt een veel bredere definitie.

Onder de categorie vallen bijvoorbeeld ook snackbars, lunchrooms, broodjeszaken, eetkramen en ijssalons. De cijfers betekenen dus niet dat er in twintig jaar tijd negenduizend nieuwe hamburgerrestaurants zijn geopend.

Wel laat de groei zien hoeveel groter het aanbod van snel verkrijgbaar eten is geworden. In totaal telt Nederland inmiddels zo’n 38.600 eetgelegenheden, waarvan iets meer dan de helft onder de fastfoodcategorie van het CBS valt.

Vooral in toeristische gebieden is de dichtheid hoog. Amsterdam telt bijvoorbeeld 1,7 fastfoodzaken per duizend inwoners, terwijl op de Waddeneilanden en in verschillende kustgemeenten relatief nog veel meer verkooppunten te vinden zijn.

vietnamees ijs met bananen
Pexels

Steeds meer overgewicht

Die ontwikkeling speelt tegelijkertijd met een andere trend. In 2023 had 51 procent van de Nederlandse volwassenen matig of ernstig overgewicht. Het RIVM verwacht dat dit zonder veranderingen verder kan oplopen tot 64 procent van de Nederlandse bevolking in 2050. Vooral bij jongvolwassenen wordt een sterke stijging voorzien.

Gezonde foodswaps die net zo lekker zijn als het origineel

Dat betekent natuurlijk niet dat de komst van iedere nieuwe snackbar automatisch leidt tot meer overgewicht. Voeding en lichaamsgewicht worden beïnvloed door een hele stapel factoren, waaronder inkomen, beweging, stress, genetische aanleg en de bredere leefomgeving.

Juist die laatste factor krijgt de laatste jaren wel steeds meer aandacht. Als calorierijk eten overal goedkoop en gemakkelijk verkrijgbaar is, terwijl gezondere keuzes meer tijd, geld of voorbereiding vragen, wordt gezond eten simpelweg lastiger.

Komt er een ‘snackwet’?

Daarom wordt al enige tijd gewerkt aan wetgeving waarmee gemeenten meer mogelijkheden moeten krijgen om nieuwe aanbieders van voornamelijk ongezond voedsel te weren. Bijvoorbeeld rondom scholen of in wijken waar het aanbod al erg groot is.

Het voorstel wordt in de wandelgangen ook wel de ‘snackwet’ genoemd. De landelijke overheid werkt nog aan het wetsvoorstel; het voornemen is om gemeenten vooral op plekken waar veel kinderen en jongeren komen extra juridische mogelijkheden te geven.

Beste friet (of patat) van Nederland? Bij deze adressen kraakt de buitenkant en blijft de binnenkant romig

Ondertussen zet de Beroepsvereniging Gewichtsconsulenten Nederland op 1 oktober opnieuw de Dag van de Gewichtsconsulent in om aandacht te vragen voor de invloed van de voedselomgeving. Op die dag kunnen mensen op verschillende plekken vrijblijvend kennismaken met een gewichtsconsulent en informatie krijgen over onder meer voeding, beweging en leefstijl.

Of minder snackbars uiteindelijk ook daadwerkelijk minder overgewicht betekent, is natuurlijk een veel ingewikkeldere vraag. Maar één ding is duidelijk: wie anno 2026 onderweg trek krijgt, hoeft in Nederland meestal niet lang te zoeken.

crème brûlée donuts
Bron: Melvin Sturm voor Culy

Deze producten kocht de Culy-redactie deze maand

Vier must-haves volgens onze receptschrijvers:

Melvin Sturm
Geschreven door Melvin Sturm

Melvin (1996) heeft een voorliefde voor de Franse keuken en zoekt de herkomst van gerechten en producten het liefst tot op de bodem uit. Je kunt hem niet gelukkiger maken dan met verse vis en vindt dat er sowieso meer (Nederlandse) vis gegegeten moet worden. Hij ontwikkelt daarnaast het liefst recepten waarmee je kunt uitpakken voor vrienden óf gewoon voor jezelf.