Ruth herontdekte sjlemp, het Limburgse zomergerecht van haar overgrootmoeder
Zodra de temperatuur in Zuid-Limburg flink oploopt, weten kenners hoe laat het is: tijd voor sjlemp. Dit ouderwetse gerecht van melk, donker bier, rozijnen en luchtige eiwitvlokken wordt ijskoud gegeten en was vroeger een geliefde verfrissing op bloedhete zomerdagen.
Culy-redacteur Ruth dook in haar Limburgse roots en (her)ontdekte de klassieke sjlemp. “Toen ik mijn moeder vroeg of er in onze familie nog een bijna vergeten recept rondzwierf, bleef ze het antwoord eerst schuldig. Tot een van haar tantes begon over sjlemp: een gerecht dat haar moeder, mijn overgrootmoeder, vroeger in de zomer maakte.”
‘Bijna iedereen van de oudere generatie kent het en vond het vroeger heerlijk’, vertelt mijn oudtante Gertie. Na een rondvraag bij haar jeu-de-boulesclub en in de kerk bleek hoeveel herinneringen het gerecht nog altijd oproept. ‘De dirigent van het kerkkoor had er zulke goede herinneringen aan dat ik hem een portie heb gebracht. Dat vond hij geweldig.’
Reden genoeg om de keuken in te duiken en dit stukje Zuid-Limburgse familiegeschiedenis opnieuw tot leven te brengen.
Wat is sjlemp?
Sjlemp wordt ook wel bierpap genoemd, al lijkt het niet op de bierpap die op andere plekken in Nederland bekend is: een warme drank van melk, bier en soms kaneel. De Zuid-Limburgse variant wordt juist koud geserveerd en bevat naast melk en donker bier ook rozijnen en luchtige vlokken van opgeklopt eiwit.
Het gerecht is ook bekend in delen van Vlaanderen. Zoals veel oude streekgerechten bestaat het uit eenvoudige ingrediënten die vroeger vrijwel altijd in huis waren. Het zal waarschijnlijk niet snel op de menukaart van een hip restaurant belanden, maar juist daarin zit de charme. Geen ingewikkelde technieken of uitbundige garnering, maar een voedzaam en verfrissend gerecht dat met weinig middelen wordt gemaakt.
Als snack op het heetst van de dag
Volgens mijn oudtante werd sjlemp vroeger gegeten als lichte middagmaaltijd of als tussendoortje rond drie uur ’s middags. Op het heetst van de dag had immers niet iedereen trek in een droge boterham. Een kom koude, lichtzoete bierpap bood dan uitkomst.
De smaak is moeilijk met iets anders te vergelijken. Het donkere bier geeft de sjlemp een licht bittere, moutige ondertoon, terwijl de melk, suiker en rozijnen het gerecht zachter en zoeter maken. De eiwitvlokken zorgen voor een bijna wolkachtige structuur. Na het proeven vind ik de sjlemp zelf het lekkerst met een extra lepel rozijnen, voor net wat meer zoetigheid en structuur.
Ingrediënten
Voor circa 6 personen
- 500 ml volle melk
- 500 ml donker bier, plus een extra scheutje
- 1 flinke hand rozijnen
- 1 eetlepel suiker
- 1 ei, gesplitst
- 1 à 2 eetlepels maïzena, afhankelijk van de gewenste dikte
Zo maak je sjlemp
- Doe de melk, het donkere bier en de rozijnen in een ruime pan. Verwarm het mengsel rustig en breng het al roerend aan de kook. Laat het niet te hard doorkoken.
- Meng de maïzena in een kommetje met een klein scheutje koud bier tot een glad papje. Schenk dit al roerend bij het warme melk-biermengsel. Laat de sjlemp 1 tot 2 minuten zachtjes verwarmen, totdat hij licht gebonden is.
- Haal de pan van het vuur en laat het mengsel enkele minuten afkoelen. Klop de eidooier los in een kommetje. Voeg eerst een paar lepels van de warme sjlemp toe en roer goed door. Schenk dit mengsel vervolgens al roerend terug in de pan. Zo voorkom je dat de eidooier stolt.
- Klop het eiwit in een schone kom stijf. Voeg tijdens het kloppen geleidelijk de suiker toe.
- Schep het opgeklopte eiwit voorzichtig in kleine vlokken door de nog warme sjlemp. Roer niet te krachtig: de luchtige stukjes eiwit mogen zichtbaar blijven.
- Laat de sjlemp eerst afkoelen tot kamertemperatuur en zet hem daarna een paar uur de koelkast. Serveer goed koud, eventueel met wat extra rozijnen.
Deze producten kocht de Culy-redactie deze maand
Vier must-haves volgens onze receptschrijvers:
:format(jpeg):background_color(fff)/https%3A%2F%2Fwww.culy.nl%2Fwp-content%2Fuploads%2F2026%2F07%2FRuth-Smeets.png)
:format(jpeg):background_color(fff)/https%3A%2F%2Fwww.culy.nl%2Fwp-content%2Fuploads%2F2025%2F02%2FRozijnen.jpg)
:format(jpeg):background_color(fff)/https%3A%2F%2Fwww.culy.nl%2Fwp-content%2Fuploads%2F2026%2F07%2FAdobeStock_1041347828.jpeg)