Shito is de Ghanese chilisaus die je wil kennen: pittig, donker en bomvol smaak
Wil je je culinaire horizonten verbreden? Maak kennis met shito! Deze peperpasta uit Ghana kan het keukenkastje delen met sambal of chili crisp maar is misschien nog wel vele malen interessanter.
Shito: een krachtige Ghanese saus die je wil kennen
Shito is een pittige, donkere saus uit Ghana, gemaakt van olie, gedroogde vis, gedroogde garnalen, ui, knoflook, gember en flink wat chili. De naam komt uit het Ga – één van de talen van Ghana – en betekent simpelweg “zwarte peper”. Het procédé voor shito is een gevalletje low & slow, waarbij voorgenoemde smaakmakkers worden fijngemalen en op laag vuur worden gebakken in olie (soms meer dan een uur) tot er een dikke, rijke pasta ontstaat.
Gedroogde vis en garnalen, zeiden we? Ja. Dat komt omdat de Ga-bevolking vooral langs de kust van Ghana woont. Op die manier hoeft het niet te verbazen dat ze volop toegang hebben tot ingrediënten uit de zee, en die ingrediënten vonden uiteindelijk hun weg in shito. Oorspronkelijk ontwikkelden de Ga’s het als slimme manier om voedsel te conserveren en tegelijk de smaak van gerechten met gedroogde garnalen en gerookte vis te versterken. Tegenwoordig heeft bijna elke regio in Ghana wel zijn eigen versie van de saus, al ligt de oorsprong dus bij de Ga-bevolking aan de kust.
Wat maakt shito zo interessant?
Chilisaus is in feite niks baanbrekends – helemaal niet nu je er tegenwoordig mee om de ogen geslagen wordt. Maar voor een verrassende nieuwe variant hebben we altijd plaats, en shito weet ons wat dat betreft genoeg te fascineren.
Ten eerste is het veelzijdig spul. Shito functioneert in Ghana praktisch zoals ketchup bij ons: het is populair bij jong en oud en het gaat praktisch overal bij. Als dip bij bakbanaan, bij gestoomde rijst, bij loempia’s, als marinade voor vis en vlees of bij jollof.
Supercomplex spul
Ook zonder de saus ooit geproefd te hebben, weet je bovendien dat de smaak supercomplex is. Ondanks de pepers, is shito méér dan alleen heet. Door de combinatie van gedroogde vis, garnalen, gember en langzaam gebakken ui ontstaat namelijk een rijke umami-smaak die lang blijft hangen, mét dus nog een extra laag aan hitte.
Bovendien zit shito diep verankerd in de Ghanese eetcultuur. Elke familie heeft zijn eigen unieke recept, van generatie op generatie doorgegeven, en met eigen accenten in pittigheid en textuur. De ene familie houdt van lekker krokant gebakken stukjes, de andere familie voegt weer persoonlijke accenten toe met smaakmakers als kaneel, steranijs of nootmuskaat.
Hoe maak je zelf shito?
Voorlopig blijft kant- en klare shito nog even afwezig in onze supermarkten, maar tot die tijd sporen we je aan om het eens zelf te maken. Moeilijk is het niet, je moet er alleen even voor naar de toko voor de juiste pepers, gedroogde vis en garnalenpoeder. Een goed recept voor Ghanese shito vind je in het kookboek van Nicolas Aquaa – The Jollof Club – of hier.
Nicolas Aquaa wist ons trouwens al eerder te vertellen dat het zijn favoriete saus is, en als er iemand is wiens culinaire smaak we blindelings vertrouwen is hij het wel. En verder? Zie het vooral als instap om de Ghanese eetcultuur beter te leren kennen. Er is op culinair vlak nog veel te ontdekken in die wereld van ons, zonde om daar niet gebruik van te maken.
Deze producten kocht de Culy-redactie deze maand
Vier must-haves volgens onze receptschrijvers:
:format(jpeg):background_color(fff)/https%3A%2F%2Fwww.culy.nl%2Fwp-content%2Fuploads%2F2021%2F02%2FDSC00802-2-e1612865031556.jpg)