Wat!? Kaneel blijkt boomschors: Keuringsdienst van Waarde onthult waarom je eigenlijk ‘zaagsel’ eet

Weet jij waar kaneel vandaan komt? Groeit het aan een plant of aan een boom? Welke soorten kaneel zijn er? En welke doe jij dagelijks in je yoghurt? Wij wisten het antwoord op deze vragen óók niet! Tot de Keuringsdienst van Waarde daar een tijdje geleden uitvoerig onderzoek naar deed.

Interessante materie allemaal, die absoluut ook wat aandacht op Culy verdient.

Eerst en vooral: hoe groeit kaneel?

Komt kaneel van een boom, een struik of een plant? Uit de aflevering blijkt dat vrijwel niemand daar een concreet idee bij heeft. De crew reist daarom af naar Sumatra en komt terecht in een felgroen, zonovergoten kaneelbos. Daar blijkt dat kaneel niets meer is dan de binnenste schors van een kaneelboom. ”Wanneer ik kaneel in mijn yoghurt eet, is dat dus eigenlijk zaagsel?” – ”Ja.”

Die schors wordt van de stam en takken gestript en gedroogd. Van daaruit ontstaan grofweg twee soorten exportproducten: kleinere stukjes zaagsel of mooiere stukjes die oprollen tot de bekende kaneelstokjes. Aha!

9 x heerlijke manieren om kaneelstokjes gebruiken

Immense prijsverschillen

Een ander belangrijk vraagstuk binnen de aflevering van Keuringsdienst van Waarde draait rond de enorme prijsverschillen. Hoe kan het immers dat je in de supermarkt kaneel kunt kopen voor 19 euro per kilo, maar ook voor 306 euro per kilo? Het antwoord zit ’m niet alleen in de soort kaneel, maar ook in de kwaliteit van de schors.

Qua soort zijn er grofweg twee typen bomen en daarmee twee kaneelvarianten: cassia en ceylon. Cassiakaneel is de meest voorkomende variant en de kans is groot dat je deze gewoon in je keukenkastje hebt staan.

Toch is het ceylonkaneel dat al sinds de Middeleeuwen bekendstaat als ‘echte kaneel’. De smaak is subtieler, zachter en iets zoeter, waardoor het vaak de voorkeur krijgt in verfijnde patisserie of in drankjes waarin kaneel echt mag schitteren (zoals deze ijsthee in Indo-stijl).

Hier haal je de lekkerste kaneelbroodjes door heel Nederland

Hoe lager, hoe beter

Maar daarmee ben je er nog niet. Ook binnen één boom bestaan grote kwaliteitsverschillen. Als vuistregel geldt: hoe lager de schors op de boom groeit, hoe beter de kwaliteit. De stam is dikker en bevat meer etherische oliën – en dus meer smaak. Schors van dunne takken – hoger in de boom – is van nature minder aromatisch. Dat verschil proef je en zie je terug in de prijs. Dit geldt overigens zowel voor ceylon als voor cassia.

Doorgaans zijn het bijna altijd de minder kwalitatieve stukjes van de takken die worden vermaald tot poeder, waar de smaakvolle stukken als stokjes worden verkocht. Stokjes kopen is dus in de regel de beste optie voor smaakpuristen.

Zowel de soort als de kwaliteit van de schors bepalen dus waarom het ene potje kaneel een paar euro kost en het andere een kleine luxe-aankoop is. Droevig aan dit verhaal is dat die prijs zelden eerlijk is; het grootste deel van de winst blijft hangen bij exporteurs en handelaren, terwijl de boeren die het zware werk doen er maar een fractie van terugzien.

Waar wil je op letten als consument?

Welk advies kunnen we hier nu uit deduceren om de slimste keuze te maken als consument? Ten eerste willen wij voortaan in ieder geval gespecificeerd zien om welk type kaneel het gaat; op vele supermarktpotjes blijft het antwoord je immers verschuldigd. Zie je Ceylon staan, dan zit je doorgaans al meteen in een goed segment. Toch blijft het ook dan vaak een raadsel naar de exacte kwaliteitsklasse.

Wij grijpen daarom terug naar specerijenmerken waar we op vertrouwen. The Good Spice staat bijvoorbeeld standaard in ons kastje: zij pleiten voor eerlijke handelsketens en specerijen met ‘een ongekende smaak’. Over hun Wild Ceylon Cinnamon doen ze dan ook allesbehalve geheimzinnig: op hun website staat zelfs vermeld dat het kaneel is van de dikke bast van kaneelbomen in het wild – informatie die bij de meeste andere kaneelfabrikanten simpelweg ontbreekt.