Alles over chaat: verschillende streetfood snacks uit India

Het Indiase chaat is de benaming voor een flinke lijst aan verschillende streetfood snacks. Wat ze gemeen hebben: ze hebben allemaal iets knapperigs, zitten bomvol smaak en worden geserveerd met verschillende toppings.

Streetfood

Chaat worden voornamelijk verkocht bij kraampjes langs de weg in landen als India, Pakistan, Nepal en Bangladesh. Ook vind je daar zogenaamde chaat-huisjes (eethuisjes die zich specialiseren in deze snacks). Die worden ook wel dhabas genoemd. Daar kun je je de hele dag door laven aan chaat. Want ze worden zowel gegeten als ontbijt, lunch, bij het diner als tussendoor.

Het mooie aan chaat is dat ze alle smaken combineren in één gerechtje: zoet, zout, zuur, bitter en umami. Ook de verschillende texturen maken er een feestje van: knapperige kikkererwten, zachte aardappels, crunchy rode ui, frisse yoghurt en kruidige koriander bijvoorbeeld.

chaat

Chaat masala

Ook bevatten de Indiase snacks flink veel gedroogde kruiden. Meestal zijn dat chilipoeder en chaat masala (masala is de zuid-aziatische term voor een mix van kruiden): een kruidenmengsel van amchoor (gedroogd mangopoeder), komijn, gedroogde koriander, gedroogde gember, zwarte peper, asfoetida (duivelsdrek) en zout.

Dat zout, da’s nog wel een belangrijke: meestal gebruiken ze hiervoor kala namak, een zwart type zout is heel populair in India, omdat het een verslavende uitgesproken smaak zou hebben.

Chaat masala wordt trouwens met net zulk gemak gesprenkeld over eieren en fruit. Dus mocht je ‘t een keertje willen maken, dan kun je er naar hartelust mee strooien.

chaat

Knapperig gefrituurd brood en chutneys

Goed, nu we een uitstapje naar het kruidenrek hebben gemaakt, gaan we weer terug naar het originele onderwerp: chaat. Want wat gaat er allemaal in deze snacks?

In de basis gaat eerst altijd iets met koolhydraten, zoals gefrituurd brood, gepofte rijst of een samosa. Daarop gaan groenten: tomaat, ui en stukjes gekookte aardappel bijvoorbeeld. Dan de sauzen: chutneys en yoghurt. De meest gebruikte chutneys zijn saunth; een chutney op basis van gember en tamarinde en een korianderchutney.

Voor het crunchy element worden dan nog wat knapperige, gekruide kikkererwten toegevoegd of sev: dunne, krokante noodles gemaakt van kikkererwtenmeel. Granaatappelpitjes zijn ook een goede optie. En vergeet de chaat masala niet: die zorgt voor de umami.

Soorten chaat

Met die basiselementen kun je een heleboel soorten chaat maken. Er zijn wel 23 verschillende gerechtjes en dan hebben we het nog niet gehad over alle variaties die daarop worden gemaakt.

Toch zijn er een aantal bekende namen die je weleens vaker zult tegenkomen. Bhel Puri is bijvoorbeeld een bekende snack: een salade van gepofte rijst met groente en een zure tamarindechutney. Of aloo tikki: een soort knapperige aardappelkoekjes met ui, om te dippen in chutneys en yoghurt.

Ook mag je samosa chaat niet missen: deze snack bestaat uit stukjes samosa met een groene en een zoete chutney, yoghurt en sev (de dunne, krokante noodles van hierboven). En wat dacht je van dahi vada: balletjes van linzen, ui en koriander, gefrituurd en daarna opgediend in een saus van yoghurt met wortel en koriander.

Op naar India

Zin in chaat? In Indiase restaurants in Nederland zien we deze gerechtjes helaas amper terug op de menukaart. Wél kun je ze eten bij het hippe Dishoom in Londen. Ook vind je een aantal recepten terug in het kookboek van Papa Kazmi, de chef die achter de potten en pannen staat bij Hills & Mills in Delft. En anders wordt het tóch op naar India…!